Home / Văn hóa Trung Quốc / Phong tục, tập quán Trung Quốc / Tam tự kinh bài 5: TAM TÀI GIẢ – VIẾT XUÂN HẠ

Tam tự kinh bài 5: TAM TÀI GIẢ – VIẾT XUÂN HẠ

三才者, TAM TÀI GIẢ

Xem lại bài 4: Hương Cửu Linh – Thủ Hiếu Đễ

Câu “Tam tài giả” kế là nghĩa “Biết tên”, tức là hiểu biết các sự vật, đạo lý

三才者, TAM TÀI GIẢ,
天地人。 THIÊN ÐỊA NHÂN.
三光者, TAM QUANG GIẢ,
日月星。 NHẬT NGUYỆT TINH.
三纲者, TAM CƯƠNG GIẢ,
君臣义。 QUÂN THẦN NGHIÃ.
父子亲, PHỤ TỬ THÂN,
夫妇顺。 PHU PHỤ THUẬN.

Dịch nghĩa

Ba bậc tài là: Trời Đất và Người [2].
Ba chất sáng là: mặt trời, mặt trăng và các ngôi sao [3].
Ba giềng là: Quốc trưởng và bề tôi có nghĩa;
Cha, con thân nhau; vợ chồng thuận nhau [4].
________________
[2] Khí dương bốc lên làm Trời, khí âm kết lại làm Đất, Người ta ở giữa tham hiệp âm,
dương; giúp công hóa dục muôn vật của Trời Đất. Kinh Dịch nói rằng: “Lập nên Đạo Trời là khí
âm và khí dương”, ấy là tài của Trời; rằng: “Lập nên Đạo Đất là chất nhu và chất cang”, ấy là tài
của Đất; rằng: “Lập nên Đạo Người là đức nhân và đức nghĩa”, ấy là tài của Người. Vậy Trời,
Đất và Người là ba bậc tài ở trong đời.
[3] Mặt trời, mặt trăng và các ngôi sao là ba chất sáng nhất ở trong bầu trời, ngày đêm tiếp
nhau soi rạng trên mặt trái đất.
[4] Quốc trưởng làm giềng cho bề tôi noi theo, mà nên có nghĩa; cha làm giềng cho con noi
theo, mà nên có tình thân; chồng làm giềng cho vợ noi theo, mà nên hòa thuận; như ở tấm lưới,
các mắt đều theo về giềng vậy.

曰春夏, VIẾT XUÂN HẠ

曰春夏, VIẾT XUÂN HẠ,
曰秋冬。 VIẾT THU ÐÔNG.
此四时, THỬ TỨ THỜI,
运不穷。 VẬN BẤT CÙNG.
曰南北, VIẾT NAM BẮC,
曰西东。 VIẾT TÂY ÐÔNG.
此四方, THỬ TỨ PHƯƠNG,
应乎中。 ỨNG HỒ TRUNG.

Dịch nghĩa

Mùa xuân, mùa hạ, mùa thu, mùa đông,
đó là bốn mùa, xây vần chẳng cùng [1].
Phương Nam, phương Bắc, phương Tây, phương Đông,
đó là bốn phương [2], ứng về lối giữa.
________________
[1] Mùa nầy tiếp với mùa kia, mùa kia truyền qua mùa nọ, xây chuyển luôn luôn, làm cho
muôn vật sanh, trưởng, biến hóa lần hồi chẳng cùng.
[2] Phương Nam thuộc hành hỏa, phương Bắc thuộc hành Thủy, phương Đông thuộc hành
mộc, phương Tây thuộc hành Kim, đều ứng vào phương trung ương thuộc hành thổ.

Video bài 5

**Xem tiếp Tam Tự kinh bài 6: 曰水火 VIẾT THỦY HỎA – 稻粱菽 ÐẠO LƯƠNG THÚC
Chúc các bạn học tốt tiếng Trung. Cám ơn các bạn đã ghé thăm website của chúng tôi

Nguồn: www.chinese.com.vn
Bản quyền thuộc về: Trung tâm tiếng Trung Chinese
Vui lòng không copy khi chưa được sự đồng ý của tác giả

Hỏi đáp trực tuyến